Studies en onderzoek

In samenwerking met CUPP-NL (het landelijke netwerk van artsen en onderzoekers in Nederland dat zich richt op betere diagnostiek en behandeling van tumor onbekende oorsprong) verwijzen we graag naar het overzicht van studies en wetenschappelijke publicaties dat zij hebben verzameld en geregeld updaten.
Op deze pagina laten we een selectie zien van relevante onderzoeken, aangevuld met verwijzingen naar meer informatie via CUPP-NL.

Studies en onderzoek in Nederland

Studie naar inzet van nieuwe PET/CT scan bij PTO
De Nederlandse 'FAPI for CUP' studie geleidt vanuit het Erasmus Medisch Centrum met financiering van KWF heeft inmiddels de 50 benodigde patiënten behaald en is niet meer open voor inclusie. De analyse fase is nu bezig. Missie Tumor Onbekend is sinds het bedenken van de studie betrokken bij het onderzoeksteam om zo het patiëntenperspectief te kunnen vertegenwoordigen. Deze studie onderzoekt een nieuwe scan (FAPI PET/CT) die kan helpen bij het opsporen van de plek waar een tumor is ontstaan bij tumor onbekende oorsprong (CUP). In tegenstelling tot gewone scans, die kijken naar het suikerverbruik van kankercellen, richt deze scan zich op andere kenmerken van de tumor. Daardoor worden tumoren soms duidelijker zichtbaar en zijn ze beter op te sporen, vooral als ze met standaard scans moeilijk te vinden zijn. Dit kan artsen helpen om gerichter te zoeken en beter passende behandelingen te kiezen.

Studie naar gerichte behandelingen op basis van tumor-DNA
De DRUP-studie onderzoekt of behandelingen die zijn afgestemd op het DNA van de tumor effectief kunnen zijn, ook als die behandeling eigenlijk voor een andere kankersoort is ontwikkeld. Bij mensen met tumor onbekende oorsprong (PTO) kan dit extra belangrijk zijn, omdat de plek waar de kanker begon niet bekend is, soms ook niet na uitgebreide diagnostiek. Door te kijken naar de kenmerken van de tumor, kunnen patiënten soms toch een gerichte behandeling krijgen die beter past bij hun ziekte. Mensen met een PTO worden daarom ook vaak binnen de DRUP-studie geïncludeerd en behandeld.

Meer weten over de DRUP-studie?:

 

Internationale publicaties

CUPISCO-studie
De CUPISCO studie was een klinische studie voor PTO-patiënten die wereldwijd in 34 landen beschikbaar was. In Nederland deden het Erasmus MC, UMC Utrecht en VieCuri Venlo mee aan deze studie. Tijdens de studie werd de inzet van door moleculaire diagnostiek bepaalde behandeling na een chemokuur vergeleken met alleen behandelen met een standaard chemokuur. Het als doel was om te bepalen of dit tot betere behandeluitkomsten leidt. Er zijn diverse publicaties uit deze gekomen die relevant zijn om te lezen:

  • Primaire studieresultaten, gepubliceerd in the Lancet. Uit de studie blijkt dat PTO-patiënten die na een chemokuur ook met een gerichtere behandeling (na inzet van moleculaire diagnostiek) behandeld worden een langere periode van progressievrije overleving kennen. De studie adviseert daarom ook de inzet van moleculaire diagnostiek vroegtijdig in het diagnostisch traject bij PTO-patiënten.
  • Lessen uit DNA-onderzoek. Uit het onderzoek blijkt dat tumoren bij mensen met tumor onbekende oorsprong (CUP) heel verschillend kunnen zijn op moleculair niveau. Dit betekent dat de kanker zich per persoon anders gedraagt.
  • Hoe herken je een PTO? Deze publicatie laat zien dat het soms lastig is om vast te stellen of iemand echt een tumor onbekende oorsprong (CUP) heeft volgens de richtlijnen. De studie benadrukt hoe belangrijk zorgvuldige diagnostiek is om de juiste diagnose en behandeling te kiezen.

Nieuwe manieren van studies opzetten, beter afgestemd op de patiënt
Bij PTO is het vaak moeilijk om de beste behandeling te kiezen, omdat niet duidelijk is waar de tumor is ontstaan. Dit artikel waar Missie Tumor Onbekend aan meegeschreven heeft om het patiëntenperspectief te vertegenwoordigen, laat zien dat nieuwe manieren van onderzoek kunnen helpen om behandelingen beter af te stemmen op de individuele patiënt. Vanuit de analyse wordt aangemoedigd om de opzet van klinische studies in de toekomst aan te passen, zodat ook patiënten die op basis van DNA-onderzoek bepaalde mogelijk behandelbare mutaties hebben, kunnen deelnemen. In Nederland is de DRUP-studie een voorbeeld van een dergelijke studie met aangepast design.

AI helpt bij het vinden van de oorsprong van kanker
Dit publicatie laat zien dat kunstmatige intelligentie (AI) tumoren kan herkennen en indelen op basis van patronen in het DNA. Dit kan artsen helpen om beter te achterhalen waar een tumor vandaan komt, ook bij PTO en zo gerichter te behandelen.

Nederlandse publicaties

In Nederland wordt al jaren onderzoek gedaan naar PTO, steeds vaker ook in samenwerking of in navolging met onderzoekers en zorgprofessionals in andere landen. Sommige studies zijn al wat ouder, maar nog steeds waardevol om te begrijpen hoe de kennis en zorg zich hebben ontwikkeld. Hieronder vind je een selectie van onderzoeken en artikelen, van recent naar ouder.

2021

2020

  • PTO is een ondergeschoven kindje in de oncologie – artikel in Medische Oncologie over de positie en aandacht voor PTO in de zorg

Rond 2020–2021

  • Onderzoek naar leefstijl: er is een duidelijk verband gevonden tussen alcoholgebruik, roken en het ontstaan van PTO
  • Onderzoek naar lichaamsbouw en beweging: hierbij werd geen duidelijk verband gevonden met PTO

1995

  • Metastasen van onbekende primaire tumoren – artikel in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde

1986

  • Het onderzoek van patiënten met een onbekende primaire tumor – een van de vroegste onderzoeken over diagnostiek bij PTO